Dagverslag Helsinki University

 

Dinsdag 18 september 2012
Bezoek aan Helsinki University

Inleiding:
We zijn naar Finland afgereisd om daar te ontdekken hoe zij goed onderwijs vormgeven en aanbieden. Finland heeft namelijk een enorme ontwikkeling doorgemaakt op educatief terrein en wordt gezien als een land met een van de beste schoolsystemen ter wereld. Dat wordt ondersteund door goede resultaten op het gebied van schooluitval, namelijk minder dan 2%. Daarom komen veel landen een kijkje nemen in Finland om iets op te steken van het Finse onderwijssysteem. Helsinki University ontvangt zeer regelmatig docenten uit allerlei verschillende landen.

Hoofdvraag:
Hoe komt het dat Finland zulke hoge PISA (Programme for International Student Assessments) scores heeft?

Samenvatting
Dr. Heidi Krzywacki is docent-onderzoeker bij de lerarenopleiding van de Universiteit van Helsinki. Zij heeft onderzoek gedaan naar de professionele identiteit van docenten: ‘Becoming a Teacher’. Ze begon haar verhaal over de feiten van Finland. Het opvallendste was dat er in Finland drie officiele talen zijn: Fins, Zweeds, Sámi. Hiervan zijn Fins en Zweeds verplicht. In Lapland is men verplicht een keuze te maken tussen deze twee talen. Het Finse onderwijssysteem heeft vier belangrijke hoekstenen:

 

  1.  Een basismodel voor onderwijs dat al 40 jaar bestaat.
  2. Onderwijs is gratis en voor iedereen, ook voor zorgleerlingen. Er is geen concurrentie tussen de scholen.
  3.  Lokale autoriteiten maken samen met docenten curricula (devolutie).
  4. Een cultuur van vertrouwen. Geen inspectie, geen centrale examens.

Meer info:
http://www.oph.fi/english  
http://www.helsinki.fi/university/index.html
http://www.oph.fi/download/124278_education_in_finland.pdf

Evaringen die wij meenemen uit de Helsinki University:

Docent is autonoom
In Finland bestaat er geen inspectie. Er zijn geen centrale examens tot de leeftijd van 18 jaar. Docenten hebben een hoge status en autonomie. Deze hoeft geen verantwoording af te leggen aan een centrale overheid als het gaat om lessen en lesmethodes. Het gaat uit van vertrouwen: High trust is een mooi gegeven. Zorgleerlingen blijven aan boord. Het is vooral de verantwoordelijkheid van de docent. Van huis uit wordt studeren belangrijk gevonden.

In het verdere verloop van onze studiereis formuleren we de volgende vragen: 
Wat betekent high trust voor de samenwerking tussen docenten?
Is er sprake van double loop learning, dus niet alleen adhoc oplossingen bedenken?
Is de schoolorganisatie een lerende organisatie?

Manier van begeleiden en coachen
Dr. Krzywacki vertelt dat de nadruk ligt op support (ondersteuning) en guiding (begeleiding) zonder de nadruk te leggen op resultaten behalen. Eigenlijk vindt assessment voortdurend plaats. Elke keer als je leerlingen begeleidt en coacht ben je aan het vaststellen. In plaats van leerlingen te vergelijken door testen en rapporten is er juist een gerichte focus op ontwikkeling door middel van persoonlijke ondersteuning en begeleiding. De functie van de docent is hierbij meer ‘coach’ dan ‘instructor’. Het vertrouwen (‘trust’) in de docent van zowel familie enerzijds en schoolsysteem anderzijds dat de leerling zich goed ontwikkelt is hierbij van evident belang. Het monitoren van leerlingen en vastleggen van ontwikkelingsdata vindt plaats in het klaslokaal door de docent zelf.

In het verdere verloop van onze studiereis formuleren we de volgende vragen: 
In hoeverre zorgt deze wijze van assessments ervoor dat er evengoed aansluiting is op vervolgonderwijs en het verlangde eindniveau?
Hoe bewaak je objectiviteit?
Hoe borg je de kwaliteit van het onderwijs?

Opleidingsniveau van docenten is erg hoog
Het valt ons op dat docenten hoog opgeleid zijn. Om het beroep als docent te kunnen uitoefenen dien je academisch geschoold te zijn, vergelijkbaar met bijvoorbeeld rechten, economie en geneeskunde. Iedere docent heeft een 1e graads opleiding oftewel een Master of Education (MEd.) behaald. Zelfs als je wilt werken in de Kindergarten, is een Master of Education vereist. De tweejarige master Professioneel Meesterschap welke wij allen volgen aan het CNA, leidt ons op tot Masters of Education. Daarmee volgen wij onze Finse collega’s op de voet.

Ten aanzien van de opleiding van docenten in Finland is het opvallend dat het curriculum researched-based is. Dat betekent dat het onderwijs gebaseerd is op onderzoek. Opleiders betrokken aan een lerarenopleiding zijn allen gepromoveerd op onderzoek dat verband houdt met een onderwijskundig thema. Opleiders hebben dus de hoogste academische graad en mogen zichzelf ‘Doctor of Philosophy’ oftewel PhD noemen (ook wel dr.).  Een docentopleider verzorgt onderwijs dat gebaseerd is op eigen of andermans onderzoeksveld. Het valt op dat ‘Teaching practice’ voor 20% in het curriculum is opgenomen, dat komt neer op maximaal 120 klokuren.

Er vindt strenge selectie plaats op de Universiteit van Helsinki; 6,7% van alle aanmelders voor de lerarenopleiding ten aanzien van de primary school wordt aangenomen. En 60% wordt geplaatst van alle aanmelders van secondary school.

In het verdere verloop van onze studiereis formuleren we de volgende vragen:
Wat zijn de selectiecriteria voor een lerarenopleiding?
Wat betekent het doen van onderzoek voor de eigen dagelijkse lesgeefpraktijk?
Zijn beginnende docenten capabel genoeg om direct zelfstandig als docent te functioneren?

Interessante link over het Finse onderwijs:
http://www.pasisahlberg.com/blog/

Kiitos!

Mireille Kelatow
Piety Semplonius
Ben van Leeuwen
Liduine Sinnema
Arjan van der Hoorn