Study trip Finland

Haaga Helia ochtendsessie 20 september

Tervetuloa

Het treinsysteem in Helsinki: dat is even puzzelen, maar toch zijn we zo goed als op tijd bij de universiteit Haaga Helia, waar we een bezoek brengen aan de opleiding tot docent beroepsonderwijs.

Jari Laukia, de directeur van de unit Vocational Teacher Education leert ons om te beginnen een nieuw woord: Tervetuloa = welkom, en licht vervolgens het Finse systeem toe.

Haaga Helia is een universiteit van toegepaste wetenschappen en bestaat uit diverse onderwijsunits: business, hotel, restaurant tourism, sports, IT, management assistant and journalism, vocational teacher en een R&D centre.

De vocational teacher unit heeft 500-600 studenten en 50 stafleden, waarvan 25 PHD. Docenten zijn geen professoren, maar lectoren.

Finland kent professionele masters, maar op dit moment wordt de wet op de universiteiten herzien. Wat dat voor de professional master gaat betekenen, is nog niet duidelijk.

Het is niet mogelijk een Professional Master in Education te doen in Finland. Haaga Helia heeft hier wel een aanvraag voor ingediend, maar de minister van onderwijs heeft deze aanvraag afgewezen, omdat er geen bachelor in Education is.

Finland heeft 16 algemene universiteiten en 25 universiteiten voor toegepaste wetenschappen.

Korte geschiedenis van het beroepsonderwijs

1898 first vocational school

1921 compulsorily basic education

1958 vocational teacher education

1978 upper secondary education

1987 teacher education of all teachers in vocational education area

1992 UAS system (university of applied sciences)

Probleem begin jaren zeventig: overwaardering algemeen onderwijs t.o.v. beroepsonderwijs (zie plaatje), terwijl Finland behoefte kreeg aan meer beroepsbeoefenaren: van een agrarisch land tot een land van dienstverlening binnen 20 jaar: 1950-1970

Onderwijsveranderingen (making of comprehensive schools; free schooling, unified basic education) leidden tot toename van leerlingen in het beroepsonderwijs en een toenemende waardering van het beroepsonderwijs.

Volgens Laukia was er tot eind 20ste eeuw veel kritiek op het systeem van comprehensive education. Het zou totalitair zijn, nivellerend werken en te weinig vrijheid bieden. PISA-resultaten deden de kritiek min of meer verstommen.

Vraag: zouden jullie hier zijn zonder PISA?

Motto: we leiden op tot burgers, niet tot arbeiders

De gang van een leerling in het onderwijs.

Na de comprehensive school gaat 93% van de studenten verder. Ca 50% naar upper secondary education en 50% naar een vocational school.

7% gaat werken of ‘ verdwijnt’. Dit is een groot probleem aan het worden.

Nieuwe plannen in de maak die moeten bewerkstelligen dat iedereen onder de 25 een leer- of werkplek heeft.

Voor sommige scholen moeten leerlingen een test afleggen. De ene school staat beter aangeschreven dan de andere.

50% studeert verder.

Les uit het verleden: de UAS kregen het hoog in hun bol en trokken professoren aan Onderwijs werd te theoretisch. We moeten ons realiseren dat we onze studenten opleiden voor het beroepsleven.

Uitdagingen: samenwerking tussen het zakenleven en scholen en kwaliteitscontrole.

Na een korte pauze vertelt Mika Saranpää, Education manager, een en ander over de lerarenopleiding.

How to become a voc. teacher: competences, skills, experience

Master  3-4,5 jaar

werkervaring: 3 years werkervaring is dus verplicht

Pedagogische studies 60 ects  (eduction credits)1-3 jaar

Gemiddelde leeftijd huidige lichting studenten: 43 jaar

Beroepsonderwijs is dus volwassenenonderwijs

Jongste studenten zijn studenten met een master in talen en wiskunde

Richtingen

Teacher training                              300 (studenten)

Special need training                       30 (studenten)

Guidance councillor                         20 (studenten)

Teacher education. in English

International teacher education (IVTE)

Universiteiten bepalen het aantal studenten dat wordt aangenomen. Ze letten daarbij op de markt en houden rekenen met de financiële overheidssteun. Tegenwoordig geen baanzekerheid meer voor afgestudeerden.

Nadruk op competenties: Profession and work related competence; guidance and counselling; personal planning, organizational and networking competence, research and development competence.

Assessment: negotiation, workplace assessment (observation), essays, peer reviews

Waardering voor docenten beroepsonderwijs is toegenomen. Een beroep biedt mogelijkheden en een toekomst. Met de toegenomen waardering voor het beroepsonderwijs is ook de waardering voor de docenten toegenomen. Deze waardering is wel afhankelijk van de sector en van de docenten.

Dilemma’s

·         Concurrentie tussen het leraarberoep en andere beroepen

·         Trekken we wel de beste studenten aan?

·         Opleiding is kort gezien de vele eisen die aan de docenten gesteld worden

En dan natuurlijk onze eigen weg naar het vak van docent toegelicht door Aston. Zijn presentatie (geïnspireerd op de presentatie van Tom Hogendoorn) staat elders op dit blog. In Nederland blijken er meer wegen naar Rome te leiden dan in Finland, maar de dilemma’s zijn hetzelfde. (terzijde: een persoonlijke observatie van de andere leden van het team: en we zagen dat het goed was) 

Wat nemen we mee

Voor het onderzoek

1.      Voor het onderzoek naar absentisme: " How do we make the declining line of presence as flat as possible" ? Maybe by a remotivation course

2.      Voor onderzoek naar onderwijs voor leerlingen met speciale onderwijsbehoeften: een docent gespecialiseerd in speciaal onderwijs als aanspreekpunt. Contact gelegd met school over onderwijsprogramma voor docenten. Studenten zelf hadden nog geen tot weinig ervaring.

2. Voor de school:

A.      Leren over leren is overstijgend aan didactiek. Leercafes kunnen een middel zijn om samen te leren.

B.      De waardering voor de docent beroepsonderwijs begint bij de waardering van het beroep.

C.      Aanpak dropouts: iedereen onder de 25 een leer- of werkplek.

Samenwerking tussen docenten in beroepsonderwijs is een problem (everybody is king in his/her own castle). Aanpak: nadruk op organizatorische compententies en and netwerkcompetenties: how to negotiate (zie D)

D.     De kern van onderwijs is "learn a lot" door middel van feedback and 'negotiations' van, naar en met: de leerlingen, de docenten, de ouders en het bedrijfsleven. ‘ Learning is negotiating’  gebaseerd op sociaal constructivisme en Engeström, maar de praktijk is leidend: we proberen praktisch te zijn en het beste uit alle leertheorieen te halen (meer aandacht voor het leren van studenten, dan voor didactiek) Kies wat het beste is. Open mind, people are strange.

E.      Docenten komen bij Haaga Helia vanuit verschillende disciplines history, philosophy: de focus ligt op nadenken over leren. ‘ Risk’ : coming up with a new idea.

F.      De manier waarop Finland het beroepsonderwijs aantrekkelijk heeft gemaakt wijkt beduidend af van de Nederlandse.

Volgende leervraag: less is more. Wat houdt dat precies in?

Wilco Roobol

Aston McMurtha

Anneke Lucassen

Alie Blokhuis

Haaga Helia is een lerarenopleiding tot mbo docent.

* Trudy Moerkamp overhandigt Director Jari Laukia van Haaga Helia een typisch Nederlands cadeau. * In de rij voor de lunch.
* Uitleg over het onderwijscafé. Een concept dat dit schooljaar ook in ROC Leiden zal gaan plaatsvinden.
* Wilco Roobol en Ben van Leeuwen leggen uit wat de ervaringen aan hun tafel zijn.  

Na het ochtendgedeelte en de lunch was er in de middag een learning-cafe opgezet door studenten van de Engelstalige lerarenopleiding. De studenten die deze opleiding volgen zijn net begonnen en komen voor een gedeelte uit het buitenland. Er zaten verschillende nationaliteiten bij waaronder Amerikaans, Japans, Kroatisch en Fins. Zij volgen een éénjarig traject waarbij de nadruk ligt op 'Guidance and Counceling', 'Organizational and Networking competences' en 'Research and Development competences'.

Het principe van het learning-cafe is dat er over een aantal topics in verschillende rondes gediscussieerd wordt waarna aan het eind de belangrijkste conclusies door de 'chairman' van het topic worden samengevat. In dit geval hield dat in dat er 6 tafels waren en 3 topics te weten: 'Future competences of a Vocational teacher in 2020; New learning spaces', 'Digital media literacy' en 'Encountering people'. Iedere topic wordt dus aan 2 tafels bediscussieerd. Per tafel wordt er een 'chairman' gekozen die de discussie probeert te leiden en de belangrijkste conclusies formuleert. De 'chairman' blijft zitten aan zijn tafel en de andere groepsleden rouleren. Hieronder volgen de belangrijkste conclusies van de drie topics:

Future competences of a Vocational teacher in 2020, New learning spaces.                               Er zal in 2020 een grotere diversiteit aan locaties zijn waar geleerd wordt vanwege de verandering in het onderwijs richting learning on the workplace in het kader van competentiegericht onderwijs. Direct gevolg is dat de wijze van doceren ook verandert. De rol van docent zal nog meer dan nu verschuiven richting coach and facilitator.

Future competences of a Vocational teacher in 2020, Digital and media literacy. Toekomstige generaties zullen steeds makkelijker met nieuwe technologie om kunnen gaan. Cursisten zullen meer leren in hun eigen tijd op een plaats en tijdstip van hun keuze. Dit vergt van docenten dat zij een manier zullen moeten vinden om hun lessen-cyclus aansprekelijker en toegankelijker te maken. Voorbeelden hiervan zijn;

• Flipping the classroom waarbij van te voren te bestuderen materiaal, oefenopgaven, instructiefilmpjes wordt opgegeven. Daarbij hebben cursisten ook de mogelijkheid om van te voren vragen in te dienen over het onderwerp. Hierna volgt pas de les, hoorcollege of prakticum.
• 'Pluggin' the classroom waarbij cursisten die de les of het hoorcollege gemist hebben, om welke reden dan ook achteraf het volledig kunnen terugkijken vanuit een digitale leeromgeving of via openbare media.
• The Fish in the internet (een bijzondere manier, op te vragen bij w.roobol@rocleiden.nl).

 opbrengsten learning-cafe.

Future competences of a Vocational teacher in 2020, Encountering people. In de toekomst zal de studentengroep steeds gevarieerder en multicultureler worden. Steeds meer talen zullen gesproken gaan worden in het toekomstige onderwijs. Gevolg daarvan kan een zekere multiculturele gevoeligheid zijn, daar zal op geanticipeerd moeten worden. Enkele ideeën kwamen al voorbij, waaronder websites waar per etniciteit tips worden gegeven zodat er makkelijker geïntegreerd kan worden. Dit zou ook in de vorm van digitale programma's kunnen. Echter van belang blijft de sociale interactie tussen student en docent. 

Tijdens het laatste halfuur van het middagprogramma was er de gelegenheid voor ons om onze onderzoeksonderwerpen te presenteren aan de internationale studenten met behulp van onze posters (zie elders op dit blog). Het aardige daarbij was dat zij allen zeer geïnteresseerd waren en de meeste van ons voorzagen van feedback.

Interactie tijdens presentatie van de onderzoeksonderwerpen.

Het programma werd afgesloten door Mika Saranpää, manager educatie van het Vocational teachers programm.

Wat heeft het middagprogramma ons opgeleverd?                                                                 

Het onderwerp; Future competences of a Vocational teacher in 2020 trok ons een beetje uit onze comfort-zone. Hiermee bedoelen we dat we ineens verder in de tijd moesten kijken dan we gewend zijn. Het jaar 2020 is dichtbij genoeg om te zoeken naar creatieve oplossingen om problemen van nu ook in de toekomst aan te kunnen. In Finland is de multiculturele maatschappij minder prominent aanwezig omdat 3% van de bevolking geen Finse achtergrond heeft. De uitdagingen die het Nederlandse onderwijs op dit gebied kent liggen voor de Finnen nog in het verschiet. Een uitgelezen kans voor Finland om van onze ervaringen te leren.

Nieuwe leervraag:

- In hoeverre worden innovaties ontwikkeld door Omnia gedeeld met andere Vocational scholen?

Interessante sites:

www.haaga-helia.fi/en   (algemene site)

www.haaga-helia.fi/aokk/en  (site voor Vocational teacher education)

 Kiitos lukeminen, työmme tehdään!

Anneke Lucassen, Aston McMurtha, Wilco Roobol, Alie Blokhuis.